Monografia Miasta, ludzie, książki. Szkice o życiu i twórczości Kazimierza Wierzyńskiego autorstwa Jakuba Osińskiego składa się z piętnastu rozdziałów poświęconych różnym zagadnieniom związanym z życiem i twórczością niegdysiejszego skamandryty, powstałych w ostatniej dekadzie, a więc okresie wzmożonego zainteresowania jego dziełem. Obok rozdziałów na temat poszczególnych tomów (Kurhany, Pamiętnik miłości), cyklów (wiersze „pisane w wojsku austriackim i w niewoli rosyjskiej”), liryków (Zielono mam w głowie, Piłsudski, Rośliny) czy dramatu (Towarzysz Październik) znajdują się w niej szkice o publicystycznej i translatorskiej działalności poety, jego podróżach i emigracyjnej tułaczce czy osobach ważnych w jego życiu. Poza tym omówiono związki Wierzyńskiego z trzema „młodszymi” poetami: Stanisławem Barańczakiem, Bogdanem Czaykowskim i Zbigniewem Herbertem. Mimo takiej rozpiętości poruszanych tematów monografia stanowi jednak spójną całość. Praca zawiera nowe tezy interpretacje i ustalenia faktograficzne, częściowo dotąd nieogłaszane przez autora. Jest efektem wieloletniej pracy, na którą składały się m.in. poszukiwania archiwalne w zbiorach krajowych i zagranicznych (Francja, Wielka Brytania).

---

„Książka została pomyślana jako podsumowanie i dopełnienie rozważań o twórczości [Kazimierza] Wierzyńskiego, opublikowanych w ostatniej dekadzie, która była dla poety łaskawa, gdy chodzi o zainteresowanie historyków literatury jego dziełem. […] [Jakuba] Osińskiego interesuje zarówno twórczość poety, jak i jej recepcja, biografia Wierzyńskiego, miejsca ważne dla jego świadomości, krąg osób z nim związanych, jak i wpływ autora Kurhanów na innych poetów. […] Warto zaznaczyć, że omawiając poszczególne zagadnienia, Osiński prezentuje się często jako odkrywca nowych informacji na temat interesującego go autora, genezy utworów, kolein biografii pisarza. W wielu wypadkach polemizuje z sądami wcześniejszych badaczy, zawsze jednak prezentuje przekonującą argumentację swych sądów odrębnych, częstokroć popierając je własnymi ustaleniami archiwalnymi. Otrzymujemy więc nową, twórczą i odkrywczą książkę o Wierzyńskim, ze wszech miar wartą druku i czytelniczego zainteresowania, która na pewno stanie się ważną pozycją w bibliografii naukowych prac o życiu i twórczości autora Czarnego poloneza”.

(z recenzji prof. dr. hab. Wacława Lewandowskiego, UMK)

---

„Podjęcie przez dra Jakuba Osińskiego badań nad twórczością Kazimierza Wierzyńskiego należy przyjąć z dużym uznaniem, tym bardziej że mamy do czynienia z pomysłowym i pracowitym badaczem młodego pokolenia, zajmującym się z sukcesem i innymi tematami, niestroniącym od pogłębionej (choć niestety ostatnio niemodnej) refleksji historycznoliterackiej. Poeta, któremu dr Osiński poświęcił książkę, wydaje się nadal – jak to niegdyś sformułował prof. Jerzy Smulski – badawczo niedoinwestowany. Pojawiły się wprawdzie w ostatnich latach cenne edycje jego epistolografii czy, wzorowa pod względem tekstologicznym, edycja jego Poezji zebranych, jednak nadal brak kompletnej edycji prac niepoetyckich Wierzyńskiego, a ostatnio wydanym książkom poświęconym życiu i twórczości Wierzyńskiego wiele, od strony ich badawczej solidności, można zarzucić. […] Przedstawiona książka jest przykładem ciekawej propozycji historycznoliterackiej, opartej – co wydaje się szczególnie cenne – na rozległych kwerendach bibliotecznych (krajowych i zagranicznych). I na taką książkę twórczość Kazimierza Wierzyńskiego ze wszech miar zasługuje”.

(z recenzji dr. hab. Zdzisława Marcinowa, prof. em. UŚ)